Jaćwieski Festyn Archeologiczny Szwajcaria 2026

Ta największa impreza archeologiczno-historyczna
w północno-wschodniej Polsce odbędzie się w dniach:

4 września (piątek), godz. 9.30-17.00
5 września (sobota), godz. 10.30-18.00

Szwajcaria, rezerwat „Cmentarzysko Jaćwingów”, północne przedmieścia Suwałk, Studzieniczne 10, współrzędne GPS: N 54°9’4.4”, E 22°57’50.4

Tegoroczny festyn odbędzie się w przeddzień rozpoczęcia budowy Jaćwieskiego Centrum Archeologicznego w Szwajcarii, które powstanie dzięki dofinansowaniu Unii Europejskiej z programu Interreg, projekt LTPL00455 „The Mysterious Land of the Yotvingian Tribe” oraz Miasta Suwałki.

Podczas festynu prezentowana jest bardzo różnorodna i atrakcyjna problematyka archeologii eksperymentalnej. Ta dyscyplina nauki o naszej odległej przeszłości polega przede wszystkim na odtwarzaniu
i demonstrowaniu dawnych rzemiosł, życia codziennego w pradziejach i okresie wczesnohistorycznym, metod walki etc. Wszystkie prezentacje przygotowali wybitni specjaliści, często znani naukowcy. W większości pokazów zwiedzający mogą uczestniczyć, próbując swych umiejętności pod okiem fachowej obsługi.

Podczas imprezy, z interaktywnym udziałem publiczności, odbywają się pokazy warsztatowe z zakresu archeologii eksperymentalnej, rekonstrukcje historyczne i etnograficzne, na przykład:

– produkcja ozdób pradziejowych,
– warsztat garncarski, lepienie naczyń i ozdób glinianych, wypał ceramiki
w piecu ziemnym,
– wytwarzanie dziegciu i smoły w pradziejach,
– jubilerstwo, złotnictwo w dawnych epokach,
– kuchnia i pożywienie w pradziejach i wczesnym średniowieczu, historia starolitewskiej kuchni,
– bębniarstwo,
– tkactwo tabliczkowe, wyrób krajek,
– repasarstwo,
– metalurgia i odlewnictwo,
– biała broń miotana, strzelanie z łuku, rzut oszczepem,
– uzbrojenie, strój i wyposażenie wojów we wczesnym średniowieczu,
– wycieczki na cmentarzysko kurhanowe w Szwajcarii, prowadzone przez archeologa, połączone z pogadanką.

W tym roku zerwiemy z tradycją Turnieju Wojów na rzecz rywalizacji w turnieju sprawnościowym „Sprawny jak Jaćwing” dla szanownych gości oraz turnieju łuczniczym (również dla publiczności), z cennymi nagrodami.

Udział w imprezie jest rekomendowany przez Prezydenta Miasta Suwałk. Uczniowie wraz z opiekunami  oraz goście indywidualni będą mogli skorzystać z bezpłatnych autobusów, organizowanych przez Miasto Suwałki.

Harmonogram szczegółowy:

Piątek, 04 września 2026 r.

• 9:30 – Rozpoczęcie imprezy, powitanie gości, prezentacja organizatorów imprezy, wykonawców oraz sponsorów, pokazy archeologii eksperymentalnej.
• 10:30 – Turniej sprawnościowy dla dzieci „Mały Jaćwing” drużynowy i indywidualny z nagrodami. W konkursie min. polowanie na dzika i tor przeszkód.
• 12:30 – Prezentacja umiejętności bębniarskich przez uczestników warsztatów.
• 13:30 –Turniej łuczniczy dla dzieci (do 14 lat), wręczenie nagród.
• 14:30 – Pokazy walk wojów.
• 15:00 – Podróż po stoiskach archeologii eksperymentalnej, z komentarzami wykonawców.
• 16:00 – Otwarcie jamy dziegciarskiej, pogadanka o dziegciu i smole w pradziejach.
• 17:00 – zakończenie pierwszego dnia pokazów.

Sobota, 05 września 2026 r.

• 10:30 – Rozpoczęcie imprezy, pokazy archeologii eksperymentalnej prezentacja wykonawców pokazów, z ciekawymi komentarzami.
• 11:30 – Pokazy walki wojów.
• 12:00 – Nie od razu Jaćwieskie Centrum Archeologiczne zbudowano – inauguracja budowy parku archeologicznego w suwalskiej Szwajcarii, „wbicie pierwszej łopaty (zaciosanie pierwszej belki)”.
• 12:30 – Turniej sprawnościowy z nagrodami dla dorosłych, drużynowy i indywidualny „Sprawny jak Jaćwing”. W konkursie min. polowanie na dzika, „spacer rolnika sudawskiego ze Szwajcari z ciężarami” i przeciągnij liną Jaćwieską drużynę.
• 13:15 – Wręczenie nagród w turniejach „Sprawny jak Jaćwing”.
• 13:30 – Pogadanka „Kuchnia starożytnej i średniowiecznej Litwy”, przygotowana przez Klub Archeologii Eksperymentalnej „Pajauta”.
• 14:00 – Turniej łuczniczy dla dzieci i dorosłych.
• 15:00 – Wręczenie nagród w turniejach strzeleckich.
• 15:30 – Otwarcie pieca do wypału ceramiki, pogadanka o technice wyrobu naczyń glinianych.
• 16:00 – Pokaz walk wojów.
• 16:45 – Poczęstunek dzikiem pieczonym na rożnie – dla wszystkich uczestników imprezy.
• 18:00 – Zakończenie festynu.

Wstęp wolny, udział we wszystkich atrakcjach bezpłatny (nie dotyczy zakupu pamiątek i gastronomii). Uczestnicy imprezy zobowiązani są do przestrzegania regulaminu imprezy.

Informacje o dojazdach:

Szwajcaria, rezerwat Cmentarzysko Jaćwingów, leży 7 km na północ od centrum Suwałk (łatwy dojazd drogą
E-8 w kierunku Budziska, a także możliwość wycieczki pieszej lub rowerowej). Kursują tam również autobusy regularnej komunikacji miejskiej. Dodatkowo dzięki uprzejmości Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej
w Suwałkach uruchomiono specjalne bezpłatne linie autobusowe. (autobusy oznakowane „Fesytyn Archeologiczny, szczegółowy rozkład na stronie PGK w Suwałkach). W pobliżu festynu znajdują się oznakowane miejsca parkingowe dla samochodów osobowych. Autobusy, po wysadzeniu podróżnych, powinny wycofać się na parkingi w Suwałkach lub Jasionowie. Proszę uważać, szczególnie na dzieci, jest to ruchliwa trasa międzynarodowa!

Program opracowali mgr Renata Maskowicz-Sikorowska i mgr Michał Dziób

Partner Strategiczny: Województwo Podlaskie

Dofinansowany z budżetu Miasta Suwałki

Współpraca organizacyjna i finansowa:

Stowarzyszenie Pera Sudinoi- Synowie Jaćwieży,
Nadleśnictwo Suwałki,
Zarząd Dróg i Zieleni w Suwałkach,
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Suwałkach,
Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami w Suwałkach

Główny organizator:
Muzeum Okręgowe w Suwałkach
ul. T. Kościuszki 81, 16-400 Suwałki
tel. (0-87) 5665750, www.muzeum.suwalki.pl