„The Mysterious Land of the Yotvingian Tribe” (Tajemnicza kraina plemienia Jaćwingów).

W ramach programu Interreg VI-A Litwa – Polska 2021-1027, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Muzeum Okręgowe w Suwałkach realizuje wraz z partnerami litewskimi projekt pod nazwą  „The Mysterious Land of the Yotvingian Tribe” (Tajemnicza kraina plemienia Jaćwingów), nr LTPL00455. Partnerem wiodącym jest Miasto Alytus (Olita), pozostałymi partnerami projektu po stronie litewskiej –  Rejon Alytus i Muzeum Krajoznawcze w Alytus. Łączna wartość projektu wynosi 1 999 050,43 euro, z czego 80% stanowi dotacja Unii Europejskiej, a 20% wkład własny. Po stronie polskiej (naszego  muzeum), wartość projektu stanowi  łącznie z wkładem własnym 559 999,12 euro.

Jest to projekt o znaczeniu strategicznym, zgodny z umową o utworzeniu transgranicznego obszaru funkcjonalnego turystyki (TCBFA) „Jaćwież – kraina plemienia Jaćwingów” na granicy polsko-litewskiej, podpisaną w 2021 roku przez przedstawicieli lokalnych samorządów Litwy i Polski. Zgodnie z tym dokumentem, koncepcja „Tajemniczej krainy plemienia Jaćwingów” ma największy potencjał dla rozwoju transgranicznych produktów turystycznych w naszym regionie i stanowi zasadniczy cel realizacji niniejszego projektu. Wymiernym rezultatem tego przedsięwzięcia  będzie stworzenie nowoczesnej transgranicznej trasy turystycznej o charakterystycznej marce regionalnej, łączącej elementy historyczne i kulturowe jako podstawę aktywnego rozwoju podejścia do „powolnej” turystyki w regionie.

Ze strony Muzeum Okręgowego w Suwałkach zakłada on  budowę Jaćwieskiego Centrum Archeologicznego w Szwajcarii (ul. Studzieniczne w obrębie miasta Suwałki), złożonego z Zagrody Jaćwieskiej – rekonstrukcji jednodworczego osiedla jaćwieskiego z wczesnego średniowiecza – czterech budynków (w tym edukacyjnego) otoczonych palisadą, a także budynku biurowo-informacyjnego z sanitariatami oraz naprawę baraku – pracowni Kompleksowej Ekspedycji Jaćwieskiej, a także kompleksowe  zagospodarowanie terenu wraz z niezbędną infrastrukturą. Powstanie w ten sposób całkowicie nowy obiekt edukacyjno-turystyczny, bardzo ważny element promocji miasta i regionu. Po jego ukończeniu, będą się tu odbywać pokazy, lekcje muzealne i warsztaty z zakresu archeologii doświadczalnej. Będzie też stanowił zaplecze do zwiedzania położonych w pobliżu stanowisk archeologicznych, z „Cmentarzyskiem Jaćwingów” – najsłynniejszą nekropolą kurhanową Bałtów Zachodnich z pierwszych wieków naszej ery na czele.

W ramach omawianego projektu odbędą się także dwie edycje Jaćwieskiego Festynu Archeologicznego – jednego na jego inaugurację jesienią 2025 roku oraz  drugiego połączonego z uroczystym otwarciem Jaćwieskiego Centrum Archeologicznego, zaplanowanego na czerwiec roku 2027. W ośrodku tym odbędzie się także konferencja kończąca realizację całego projektu, z udziałem międzynarodowych partnerów.

Termin realizacji projektu: 1 lipca 2025 r. – 30 czerwca 2027 r.